Lịch sử - Triết học
Thiền sư Từ Đạo Hạnh và bản sắc phong đặc biệt
Đó là những minh chứng hùng hồn về định lực và hạnh nguyện Bồ tát của ngài Từ Đạo Hạnh, đức Thánh Tổ muôn đời của Phật giáo và dân tộc Việt Nam.
-
Ý nghĩa bức ảnh “Burning monk” của Malcolm Browne
Bức ảnh “Burning Monk” là một biểu tượng mạnh mẽ của sự phản kháng và sự hy sinh có ý nghĩa lịch sử, văn hóa và chính trị.
-
Giới đàn 1951-1964: Chỉ báo sinh hoạt Phật giáo (P.1)
Nhờ những dấu hiệu như thế, tư liệu biên niên cho phép ta nhìn thấy truyền giới vừa giữ “chính pháp” ở tầng nội dung, vừa vận động theo thời đại ở tầng biểu đạt và quản trị.
-
Nhìn Đạo trong Trung Dung qua lăng kính Pháp Duyên Khởi
Qua đối chiếu giữa sáu tầng kiểm chứng Đạo lý của Quân tử trong Trung Dung và giáo lý Lý Duyên Khởi của Thánh Đệ tử trong kinh điển Phật giáo sơ kỳ, ta thấy rõ cả hai hệ tư tưởng đều truy cầu một chân lý phổ quát, vĩnh hằng và bất biến.
-
Vua Lý Thánh Tông: Anh hùng cứu nước, nhân từ, thương dân, tôn sùng đạo Phật
Năm Nhâm Tý (1072), vua Lý Thánh Tông đột ngột băng hà, trị vì được 17 năm, thọ 50 tuổi. Lý Thánh Tông là vị vua anh hùng cứu nước, nhân từ, thương dân, coi trọng đạo Phật và là một nhà văn hóa lớn của dân tộc ta.
-
Chủ tịch Hồ Chí Minh với Phật giáo Việt Nam
Mối quan hệ giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và Phật giáo là mối quan hệ hài hòa, dựa trên những giá trị nhân văn chung, chứ không phải là sự đồng nhất giữa tôn giáo và chính trị.
-
Lược khảo tư liệu Chánh pháp Nhãn Tạng Thiền phái Lâm Tế tại Khánh Hòa
Thiền phái Lâm Tế truyền vào Khánh Hòa từ những ngày đầu lập tỉnh và đã trở thành nền tảng tư tưởng cho Phật giáo Khánh Hòa. Bên cạnh những đóng góp về mặt tinh thần, hướng khởi thiện tâm quần chúng, Phật giáo nói chung và Thiền phái Lâm Tế nói riêng còn là nơi gìn giữ văn hóa Phật giáo, văn hóa Khánh Hòa, văn hóa dân tộc.
-
Triết lý của Thiền phái Vô Ngôn Thông và điển hình Đại sư Khuông Việt
Triết lý thiền Vô Ngôn Thông không đóng khung trong giới luật nghiêm ngặt mà thiên về trực nghiệm, nhấn mạnh phi tư duy, phi sở đắc.
-
Quá trình du nhập và phát triển Phật giáo vùng Thuận Hóa thời chúa Nguyễn (1558-1778)
Phật giáo không chỉ giúp ổn định xã hội và củng cố chính quyền, mà còn góp phần tạo lập bản sắc văn hoá - tinh thần đặc trưng cho xứ Huế.
-
Giáo dục Phật giáo ở Trung Quốc từ TK XIX đến TK XX: Quá trình cải cách và chấn hưng
Phong trào chấn hưng Phật giáo thời Trung Hoa Dân Quốc đánh dấu sự chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang hiện đại, với các tổ chức như Hiệp hội PGTQ cải cách cơ cấu, mở rộng giáo dục và hoạt động xã hội, đồng thời bảo vệ quyền lợi tôn giáo.
-
Cuộc đời và hành trạng của Trưởng giả Anāthapiṇḍika
Những phẩm hạnh cao quý của Anāthapiṇḍika, từ tâm bố thí rộng lớn, sự kiên trì trong việc hộ trì Tăng đoàn, đến sự khiêm cung trong tu học và đối nhân xử thế, đều là những bài học quý báu, mang giá trị nhân văn sâu sắc đối với xã hội.
-
Tính vô ngã của vạn pháp
Những yếu tố này không chỉ là học thuyết triết học, mà là pháp hành đưa đến sự đoạn trừ chấp ngã và đạt đến sự giải thoát. Nhận thức Vô ngã chính là cánh cửa mở ra Tuệ giác và Niết bàn.
-
Nhận thức về “vô minh” trong triết học Phật giáo thời Trần
Ở đây, nhìn bề ngoài ta thấy Thiền Tông đi ngược lại Phật giáo nguyên thủy, song đi sâu vào bản chất thì thấy không có gì mâu thuẫn, mà thống nhất với nhau. Đó là điểm riêng trong triết học Phật giáo Việt Nam thời Trần.
-
Thiền sư Nguyên Thiều Siêu Bạch (1648 - 1728) và Thiền phái Lâm Tế ở Đàng Trong
Thiền sư Nguyên Thiều không chỉ là người khai sơn nhiều ngôi chùa quan trọng mà còn là người đặt nền móng cho một hệ thống truyền thừa có tổ chức, bền vững.
-
Sơ lược về cuộc đời đức Phật Thích Ca
“Hỡi các đệ tử, Ta khích lệ các người, mọi pháp hữu vi đều biến hoại. Hãy tích cực phấn đấu!”. Sau khi dạy xong những lời dạy cuối cùng, Ngài lặng lẽ nhập định, tuần tự trải qua các cấp thiền từ thấp tới cao, rồi chủ động nhập Niết-bàn.
-
Bình đẳng giới trong Phật giáo Đại Việt thế kỷ XI–XII: nhìn từ trường hợp Ni sư Diệu Nhân
Trường hợp Ni sư Diệu Nhân buộc chúng ta nhìn lại Phật giáo Đại Việt thời Lý với một chiều kích thường bị bỏ sót: bình đẳng giới không chỉ là lý tưởng đạo đức, mà đã từng là một cơ chế vận hành nội bộ của Thiền tông.
-
1.400 năm - câu chuyện “truyền tâm ấn” trên đất Việt
Tại chùa Pháp Vân, Tỳ Ni Đa Lưu Chi giảng dạy không chỉ theo kinh luật thông thường, mà theo đường lối “trực chỉ nhân tâm”: người tu không chỉ học chữ, tụng văn, mà phải đối diện trực tiếp với chính tâm mình.
-
Biểu tượng "Nữ Phật" từ Nepal đến Ladakh
Nghiên cứu này đã chỉ ra mối liên hệ giữa nghệ thuật Phật giáo ở thung lũng Kathmandu (Nepal) với tu viện Alchi ở Ladakh (Ấn Độ). Đồng thời, cũng làm sáng tỏ sự tồn tại của một bộ tượng gỗ cổ tạc hình nữ Phật tại Ukubahah.
-
Vai trò của nữ giới xưa và nay trong Phật giáo Nam Tông Kinh
Nữ giới là một trong những đối tượng được bậc Thánh quan tâm hết mực và nhờ thế được quyền chọn lựa đọa đày đau khổ kiếp nhân sinh hay giải thoát khỏi luân hồi sinh tử.
-
Nữ tướng Phật Nguyệt - Khí phách anh hùng và ý nghĩa Phật giáo
Theo tinh thần Phật giáo, hạnh Bồ Tát được ca ngợi qua tinh thần dấn thân, hy sinh, cứu độ chúng sinh. Ở một mức độ nào đó, Phật Nguyệt chính là hiện thân sống động của hạnh Bồ Tát trong lịch sử Việt Nam buổi đầu Công nguyên.
-
Khúc cua lịch sử trong giao thoa Phật giáo và Hồi giáo ở Nam Á
Trong bối cảnh hiện nay, khi thế giới ngày càng trở nên đa nguyên và hội nhập, việc đọc lại lịch sử Phật giáo và Hồi giáo không nên chỉ là sự lặp lại những vết thương cũ, mà cần trở thành bài học về sự hiểu biết, khoan dung và đối thoại.
