Lịch sử - Triết học

Tâm Minh Lê Đình Thám và công cuộc chấn hưng Phật giáo tại Trung kỳ

Tâm Minh Lê Đình Thám là linh hồn của phong trào chấn hưng Phật giáo tại Trung Kỳ, ông đươc ví như Tuệ Trung Thượng Sĩ thời Trần, đều là những bậc cư sĩ tại gia đạt đạo, đem đạo vào đời.

12:56 27/03

Phật giáo Trung Đông cổ đại và trung cổ: Phật giáo truyền vào phương Tây từ bao giờ?

13:20 25/03/2026

Giới đàn 1951-1964: Chỉ báo sinh hoạt Phật giáo (P.2 - Hết)

09:05 23/03/2026

Tâm Minh Lê Đình Thám và công cuộc chấn hưng Phật giáo tại Trung kỳ

Tâm Minh Lê Đình Thám là linh hồn của phong trào chấn hưng Phật giáo tại Trung Kỳ, ông đươc ví như Tuệ Trung Thượng Sĩ thời Trần, đều là những bậc cư sĩ tại gia đạt đạo, đem đạo vào đời.

12:56 27/03
Phật giáo Trung Đông cổ đại và trung cổ: Phật giáo truyền vào phương Tây từ bao giờ?

Tuy nhiên, xét đến bối cảnh Phật giáo Mông Cổ, sự tương đồng với kiến trúc Phật giáo đã biết và vai trò nhỏ của các yếu tố Hồi giáo, Phật giáo chắc chắn là lời giải thích hợp lý nhất.

13:20 25/03
Giới đàn 1951-1964: Chỉ báo sinh hoạt Phật giáo (P.2 - Hết)

Một chi tiết “nhỏ mà đắt” là dấu hiệu chuẩn hóa diễn ngôn (mốc 1963) như một “modernization marker”(Tạm dịch: Chỉ dấu của tiến trình hiện đại hóa), cho thấy văn bản ghi chép không chỉ lưu sự kiện mà còn phản ánh chuyển pha quy ước.

09:05 23/03
Tinh thần nhập thế của Phật giáo Đồng Tháp qua các ngôi chùa trong kháng chiến

Chùa là không gian linh thiêng, tương đối kín đáo và gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng. Vì vậy, nơi đây có điều kiện thuận lợi để cán bộ cách mạng tạm lánh, gặp gỡ, truyền đạt thông tin và duy trì hoạt động cách mạng.

08:05 17/03
Lược ghi bộ kinh Lăng Nghiêm Tông Thông chùa Đa Bảo

Nay, bản Tông thông này chú trọng vào tu hành, chứng ngộ, thực môn và vạn hạnh mà chư Tổ trong tông môn đều tham cứu. Nay, đối chiếu kinh văn nay với mạch chính, có đoạn chương và chữ khác thì ghi ở bên lề, thêm thì ghi ở trong.

09:05 16/03
Phật giáo Việt Nam với Hội đồng Tăng già Phật giáo thế giới

Sự tham gia của Tăng-già Việt Nam trong WBSC đã phản ánh rõ xu hướng hội nhập quốc tế và tinh thần hòa hợp Tăng đoàn của PGVN trong bối cảnh phục hưng Phật giáo toàn cầu thế kỷ XX.

09:05 14/03
Các tông phái Phật giáo Theravāda

Phái này, vào khoảng thế kỷ 9, còn phân ra một phái nhỏ nữa, là phái Pamsukūlika (pamsukūla: phấn tảo y), do những vị tăng muốn khôi phục nếp sống xưa kia của tăng đoàn, ít nhất là với pháp đầu-đà (dhutanga) về việc mặc y phấn tảo.

08:05 13/03
Tính không và duyên sinh trong trung luận: Trường hợp phẩm “Quán về đốt cháy và bị đốt cháy”

Phân tích phẩm “Quán về đốt cháy và bị đốt cháy” cho thấy kỹ thuật phản biện của Ngài Long Thọ không đơn thuần mang tính phủ định, mà là một công cụ làm hiển lộ bản chất duyên sinh và phi tự tính của thực tại.

08:05 04/03
Tưởng sinh khởi và diệt tận tưởng

Tưởng dù sinh khởi bởi thiếu kiến thức, từ trải nghiệm, được nuôi dưỡng bởi tiếp xúc, được củng cố bởi tư duy sai lệch, dù ở tầng thô của con đường tu tập hay ở tầng vi tế của thiền định sâu, tưởng vẫn mang chung một đặc tính là vô thường.

08:05 03/03
Vai trò ngôi Chùa Việt trong lịch sử dân tộc

Nhiều tăng ni, phật tử đóng góp lương thực, tài chính, tổ chức cứu trợ, quyên góp cho tiền tuyến. Điều đó cho thấy: để đồng hành với dân tộc trong lúc nguy nan, Phật giáo không thể chỉ có lý tưởng, mà còn cần điều kiện cụ thể để hành động.

13:34 02/03
Tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào TK 7 theo Nghĩa Tịnh: hai loại bình đựng nước

Cách chế tạo và sử dụng bình nước uống này cũng cần thiết cho tập đoàn chư tăng, nhất là khi sống chung đụng trong một không gian giới hạn như tu viện Na Lan Đà, đóng góp tích cực cho sức khỏe cộng đồng và dĩ nhiên dẫn đến các hệ quả tinh thần tốt đẹp khác.

09:05 22/02
Tưởng nghĩ về Phật hoàng Trần Nhân Tông

Nếu Trần Thái Tông khuyên tu theo Lục thì sám hối khoá nghi tự, thì Trần Nhân Tông khuyên “xét thân tâm, rèn tính thức”, “cầm giới hạnh, địch vô thường”, dẫn đến “tham ái nguồn dừng”, “thị phi tiếng lặng”, …

09:05 17/02
Tổng quan lịch sử Phật giáo và Hồi giáo: Bản sắc tâm linh "con đường tơ lụa"

Phương Đông và phương Tây không chỉ đơn thuần là những khái niệm địa lý hay bên ngoài. Mỗi cá nhân đều mang trong mình cả hai khía cạnh phương Đông và phương Tây, mỗi khía cạnh đại diện cho một phần quan trọng trong bản sắc của họ.

12:42 09/02
Chủ nghĩa Marxism, Phật giáo và Chủ nghĩa Xã hội

Chúng ta là những tập hợp phức tạp của các quá trình vật chất và tinh thần liên tục thay đổi, trong đó không có một bản ngã hay linh hồn trung tâm duy nhất nào ẩn giấu bên trong các quá trình này.

14:30 30/01
Đức Phật và Karl Marx: Hai con đường dẫn đến mục tiêu tương tự

Tầm nhìn đẹp nhất xuất hiện khi sức mạnh của đạo đức chiến thắng bạo lực. Đức Phật nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức, biến con người thành người bảo vệ một Vương quốc Chính nghĩa.

09:10 29/01
So sánh giữa Đức Phật và Karl Marx

Phương pháp của đức Phật thì khác. Phương pháp của Ngài là chuyển hoá tâm trí con người: thay đổi bản chất của họ: để bất cứ điều gì con người làm, họ đều làm một cách tự nguyện mà không cần dùng đến vũ lực hay sự ép buộc.

14:04 27/01
Sự kiện Phật Thành Đạo: Tư liệu kinh điển, giá trị triết học và nhận thức luận Phật giáo

Việc nghiên cứu nghiêm túc sự kiện Phật thành đạo không chỉ cho thấy Phật giáo với bản chất trí tuệ vốn có, mà còn định hướng, gợi mở đúng đắn cho nghiên cứu và thực hành Phật học trong xã hội đương đại.

08:00 25/01
Vai trò và đóng góp của Thiền Phái Liễu Quán trong lịch sử Phật giáo Việt Nam

Thiền phái Liễu Quán không chỉ là một hệ phái tu hành trong lịch sử Phật giáo Việt Nam, mà còn là một hiện tượng văn hóa, xã hội đặc sắc. Dòng thiền này góp phần quan trọng vào việc định hình một Phật giáo mang tinh thần Việt, hòa nhập nhưng không hòa tan, nhập thế nhưng không đánh mất bản chất tu tập.

15:16 24/01
Tự viện - Đối tượng thờ cúng - Nghi lễ Phật giáo thời Trần

Có được những thành quả trên một mặt bởi sự nỗ lực của đội ngũ tăng sĩ, sự chuộng Phật đạo của tín đồ - người dân, nhưng có một điểm không thể không kể đến đó là vai trò của vương triều Trần.

10:10 16/01
Ý nghĩa bức ảnh “Burning monk” của Malcolm Browne

Bức ảnh “Burning Monk” là một biểu tượng mạnh mẽ của sự phản kháng và sự hy sinh có ý nghĩa lịch sử, văn hóa và chính trị.

09:05 14/01