Lịch sử - Triết học
Từ tiếng chuông Luy Lâu đến mây trắng Yên Tử
Tiếng chuông Luy Lâu vẫn điểm từng hồi trầm hùng nhắc nhở cội nguồn gốc rễ. Màn mây trắng Yên Tử vẫn bay cao vời vợi tượng trưng cho đỉnh cao thanh tịnh và khát vọng tự do.
-
Từ tiếng chuông Luy Lâu đến mây trắng Yên Tử
Tiếng chuông Luy Lâu vẫn điểm từng hồi trầm hùng nhắc nhở cội nguồn gốc rễ. Màn mây trắng Yên Tử vẫn bay cao vời vợi tượng trưng cho đỉnh cao thanh tịnh và khát vọng tự do.
-
Hộp đựng Xá lị Phật ở Tháp Nhạn và ý nghĩa trưng bày bảo vật ngàn năm ở xứ Nghệ
Khi được trang trọng đưa ra trưng bày, bảo vật không chỉ kể lại câu chuyện về lòng thành kính của tiền nhân đối với đức Phật. Bảo vật còn nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ, trao truyền di sản cho mai sau.
-
Các truyền thống thiền định trong Phật giáo Đông Á
Qua những biến chuyển ấy, các trường phái thiền định tiếp tục vận động và phát triển. Nền tảng cốt lõi vẫn được bảo lưu: Thực hành chính là sự chứng ngộ.
-
Khảo cứu sự tích Thánh tổ Không Lộ Đại Pháp Sư
Sư vui vẻ đáp rằng: “Nhữ tương kinh lai, Ngô vị nhữ tiếp, Nhữ tương thuỷ lai, Ngô vị nhữ thụ, Hà xứ bất thị nhữ tâm yếu = 汝將經來吾為汝接汝將水來吾為汝受” (14). Nói xong cười khà khà.
-
Kinh Pháp Cú "cái gì là cốt lõi của cây, cái ấy sẽ tồn tại lâu dài"
Những Lời Vàng Phật dạy trong Phật kinh vẫn còn giá trị muôn đời, chỉ vì là Phật kinh tuy ngắn gọn nhưng bao hàm đầy đủ cốt lõi giáo lý 49 năm hoằng pháp của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.
-
Thiền sư Từ Đạo Hạnh qua sử liệu và truyền tích: Hành trạng, dị biệt thác hóa và tồn nghi về môn đồ Pháp Thông - Thiền Nham
Pháp Thông - Thiền Nham vẫn là tồn nghi có cơ sở: chưa thay được chứng cứ trực tiếp, nhưng làm hiện một địa vực truyền thừa quanh Trí Quả, Thiên Phúc, Tứ Pháp, lễ cầu đảo, được dị bản Quang Lang - Phạm Vũ nối với dòng Đại Pháp, Sài Sơn.
-
Ni giới trong công cuộc chấn hưng Phật giáo miền Bắc đầu thế kỷ XX
Những nỗ lực của các bậc Ni trưởng, Ni sư tiền bối trong việc hướng dẫn, đào tạo và dìu dắt thế hệ kế thừa đã tạo nên nền tảng quan trọng cho sự phát triển của Ni đoàn miền Bắc.
-
Yếu tố Mật tông trong Phật giáo thời Lý - nhìn từ lý thuyết chức năng
Bên cạnh việc coi Phật giáo làm bệ đỡ chính trị - tư tưởng, nhà Lý đề cao vai trò của các thiền sư, trong bộ máy chính quyền có chức Quốc sư giúp việc cho nhà vua, với các vị Quốc sư nổi tiếng như Vạn Hạnh, Từ Đạo Hạnh, Không Lộ, Nguyễn Minh Không…
-
Triết lý "Phật tại Tâm" trong Phật giáo Việt Nam
Tu Phật thực chất là tu nhân tích đức, gột rửa tâm hồn khỏi tham, sân, si. Khi tâm sáng và hướng thiện, con người sẽ luôn sống trong tỉnh thức và an lạc - đó cũng chính là phương châm sống bình dị, thiết thực.
-
Tiếp biến giới luật và bản địa hóa trong Luật nghi Khất sĩ của Tổ sư Minh Đăng Quang
Ở tầng luật nghi, đức Tổ sư tiếp nhận một phần di sản Dharmaguptaka và Phật giáo Đông Á nhưng không sao chép nguyên trạng, mà tái cấu trúc theo lý tưởng Khất sĩ và nhu cầu giáo dục bằng tiếng Việt ở Nam Bộ đương thời.
-
Hình Phật trên mão bồ tát Quán Thế Âm "từ kinh điển đến lịch sử nghệ thuật Phật giáo"
Hình Phật trên mão là dấu hiệu nhận diện quan trọng của Quán Thế Âm trong nhiều truyền thống, nhưng chưa đủ để quy toàn bộ sự phát triển của biểu tượng về một thời điểm hay một hình thức duy nhất.
-
Đối thoại giữa đạo Phật và Hồi giáo lần đầu chạm ngõ
Nhìn lại toàn cảnh lịch sử, quá trình bành trướng của người Ả Rập diễn ra tương đối chậm chạp và phụ thuộc sâu sắc vào những thời điểm suy yếu hoặc phân tán lực lượng của các đế chế đồng cấp đương thời.
-
Sự biến mất của đạo Phật tại Iran
Tam tạng Pháp sư Trần Huyền Trang đã đi theo tuyến đường phía bắc từ Trung Quốc sang Ấn Độ tương đối bình an, nhưng trên đường trở về, ông đã đi theo tuyến đường phía nam và suýt chết đuối hai lần, mất cả con voi cùng nhiều vật phẩm quan trọng mang từ Ấn Độ về.
-
Bản kinh Phật giáo thế kỷ XI hé mở thế giới Phật giáo trung đại
Qua đó, Nepal đầu thế kỷ XI hiện lên không chỉ như nơi sản xuất một bản kinh quý, mà còn là một không gian có khả năng tiếp nhận và lưu giữ tri thức về nhiều vùng đất trong thế giới Phật giáo.
-
Ảnh hưởng từ cơ duyên xuất gia học Phật (tại Thái Lan) đến tư tưởng Hồ Chí Minh
Đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh chính là sự thị hiện sinh động của Giới học (Sīla). (2). Bản lĩnh bất biến, tự thắng chính mình là thành quả kiên cố của Định học (Samādhi). (3). Tinh thần thực tiễn, đổi mới sáng tạo, chống mê tín dị đoan là biểu hiện của Tuệ học (Paññā).
-
Luận về ba vấn nạn của Tôn giả Ànanda
Do đó, việc luận tội ngài Ànanda vào thời điểm đó, chúng tôi cho rằng quá khắt khe, cố chấp, chưa khách quan, còn mang nặng tính giai cấp, phân biệt theo xã hội phong kiến hơn là nhận thức được chiều sâu tư tưởng của đức Phật.
-
Cách nhìn của sử thần Nho giáo đối với Phật giáo trong Đại Việt sử ký toàn thư
Những ghi chép về Phật giáo trong Đại Việt sử ký toàn thư phản ánh sự gắn bó giữa tăng sĩ, hoạt động tôn giáo và đời sống chính trị thời Lý - Trần, đồng thời lưu giữ những phán xét được hình thành qua nhiều thế hệ sử thần.
-
Phật giáo và vai trò kiến tạo gắn kết cộng đồng ở Thuận Hóa dưới thời các chúa Nguyễn
Trong trường hợp Thuận Hóa, chính sự kết hợp giữa không gian chùa, hoạt động của tăng sĩ, nghi lễ, giá trị đạo đức và sự tham gia của cộng đồng đã tạo nên một cơ chế gắn kết xã hội có ý nghĩa lịch sử.
-
Phật giáo trước những thay đổi của thế giới đương đại
Bài viết khái quát những chuyển động nổi bật của Phật giáo hiện đại, qua đó gợi mở cách nhìn về mối quan hệ giữa Phật giáo với những thay đổi của thế giới đương đại.
-
Thiền sư Thích Phổ Tụ với Sơn môn Tế Xuyên
Cuộc đời và sự nghiệp của Ngài không chỉ để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử sơn môn Tế Xuyên mà còn góp phần quan trọng vào tiến trình duy trì, phát triển Phật giáo Việt Nam đầu thế kỷ XX.
