Trao đổi – Nghiên cứu
Từ quả Sa môn đến chiến lược đào tạo tăng tài trong giáo dục Phật giáo
Điểm trung tâm của bài viết là sāmaññaphala có thể được vận dụng như một phạm trù chỉ “thành quả chuyển hóa” của giáo dục người xuất gia
-
Ứng dụng đạo đức học Phật giáo đối với cá nhân - gia đình - xã hội
Đạo đức Phật giáo như một ngọn đèn sáng giữa đêm tối, như thuyền lớn giữa giông bão, giúp nhân loại vượt thoát những khủng hoảng hiện tại và mãi mãi về sau.
-
Phật giáo trước những thay đổi của thế giới đương đại
Bài viết khái quát những chuyển động nổi bật của Phật giáo hiện đại, qua đó gợi mở cách nhìn về mối quan hệ giữa Phật giáo với những thay đổi của thế giới đương đại.
-
Trường thống nhất về sự hội tụ giữa Phật giáo và vật lý lượng tử
Sự hội tụ giữa vật lý lượng tử và triết học Phật giáo không chỉ đơn thuần là một bài tập trí tuệ. Đó có thể được nhìn nhận như một con đường hướng đến việc tháo gỡ ảo tưởng về sự phân cách.
-
Tiếng Việt từ Thể kỷ 17: các truyền thống tang chế (Phần 52)
Sự qua đời của một người thân trong gia đình là một sự kiện rất quan trọng trong đời người Việt Nam. Điều này thể hiện rất rõ trong tang lễ truyền thống mà dấu ấn còn rất đậm nét trong tiếng Việt vào TK 17.
-
Phật giáo và sự thanh tịnh giữa thị trường
Nếu để thị trường quyết định giá trị của giáo pháp, nghi lễ và niềm tin, thì nguy cơ không chỉ là thương mại hóa một hoạt động tôn giáo, mà sâu xa hơn là thay đổi chính cách con người nhìn nhận về đời sống tâm linh.
-
Không gian linh thiêng và logic thị trường?
Nếu giáo pháp bị điều chỉnh để phù hợp với thị hiếu của thị trường chú ý, nguy cơ không chỉ nằm ở việc kiếm tiền từ nội dung, mà sâu xa hơn là logic thị trường bắt đầu tác động ngược trở lại nội dung Phật giáo.
-
Tiền bạc trong đời sống Phật giáo và ranh giới của cúng dường
Điều cần giữ không phải là đời sống Phật giáo “phi kinh tế”, mà là đời sống Phật giáo trong đó tiền vẫn là phương tiện, còn giá trị tâm linh không thể trở thành hàng hóa.
-
Bí mật “tiền giáo tự” trong Kinh Quán Vô Lượng Thọ
“Tiền giáo” có nghĩa là toàn bộ giáo pháp mà Đức Phật Thích Ca Mâu Ni đã giảng dạy trước Kinh Quán Vô Lượng Thọ đều được xem là giáo pháp phương tiện, nhằm chuẩn bị cho việc thuyết giảng Kinh Quán Vô Lượng Thọ.
-
Mô tả khảo dị so sánh về 3 bản Khoa cúng tổ ở chùa Bà Đá, Hà Nội
Việc khảo dị ba văn bản này không chỉ giúp tìm hiểu về lịch sử chùa, hành trạng chư tổ, sự tích của chùa, mà còn đóng góp tư liệu quan trọng cho lịch sử Phật giáo Thăng Long - Hà Nội.
-
Tiếp biến giáo lý Phật giáo trong đời sống văn hóa dân gian Việt Nam
Khi Phật giáo gặp văn hóa Việt Nam, những giáo lý nào được tiếp nhận, chúng được chuyển hóa ra sao, và sau quá trình ấy chúng đã trở thành gì trong đời sống cộng đồng?
-
Phật giáo trước những thách thức phi truyền thống (Phần 3 - Hết)
GHPGVN cần từng bước thiết lập chu trình quản trị thống nhất gồm: Nhận diện nguy cơ - phân loại rủi ro - phòng ngừa - giám sát - cảnh báo - ứng phó - khắc phục - đánh giá sau sự việc.
-
"Niết bàn" và "Thiên nhân" hợp nhất
Đằng sau hai lý thuyết chứng Niết bàn và Thiên nhân hợp nhất đều ẩn chứa một mâu thuẫn nhân sinh sâu sắc: mâu thuẫn giữa sinh mệnh hữu hạn và vũ trụ vô hạn.
-
Có hay không dòng thiền Tỳ Ni Đa Lưu Chi tại Việt Nam? - Năm vấn đề cần được xác định
Chưa đủ chứng cứ để xác nhận dòng Tỳ Ni Đa Lưu Chi như một pháp hệ liên tục từ thế kỷ VI; đồng thời cũng chưa đủ chứng cứ để phủ định sự tồn tại lịch sử của truyền thống này tại Việt Nam.
-
Từ chính đạo đến Du-già hành: Đối chiếu Kinh Phù-di và Kinh Giải thâm mật về con đường tu chứng
“Từ Chính đạo đến Du-già hành” không mô tả một đường thẳng lịch sử, cũng không hàm ý kinh Giải Thâm Mật là một “bước cao hơn” của Kinh Phù-di; đó chỉ sự thay đổi trong cách đặt và phân tích vấn đề tu chứng.
-
Phật giáo trước những thách thức phi truyền thống (Phần 2/3)
AI có thể làm tăng tốc độ tìm kiếm; thuật toán có thể mở rộng phạm vi tiếp cận; nền tảng có thể tạo ra những cộng đồng học tập mới. Nhưng không cơ chế nào trong số đó tự thân tạo ra tính chính danh của một lời giảng.
-
Khảo phần Phổ Thuyết Tứ Sơn trong Khóa Hư Lục Giải của Thiền sư Tuệ Tĩnh
Phổ thuyết Tứ sơn là phần có tính văn chương hay và uyên bác bậc nhất trong Khóa hư lục, phần giải nghĩa Nôm cũng chuẩn xác với văn từ tuy nôm na mà vẫn mượt mà nhuần nhị thể hiện được cái hay đẹp của tiếng Việt cổ.
-
Phật giáo trước những thách thức phi truyền thống (Phần 1/3)
Nếu người tiếp nhận lâu ngày không còn phân biệt được đâu là lời Phật trong kinh điển, đâu là cách diễn giải của một vị Tăng, đâu là quan niệm dân gian và đâu là nội dung do AI tạo ra, hệ quả sâu xa là sự xói mòn chuẩn mực xác định tri thức Phật học.
-
Ứng dụng tư tưởng hòa hợp - củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Khối đại đoàn kết dân tộc hôm nay không chỉ được bảo đảm bằng chính sách, pháp luật của Nhà nước, mà còn được nuôi dưỡng, củng cố bởi hệ giá trị tâm linh và chuẩn mực đạo đức tiến bộ của Phật giáo.
-
Có, hay không, dòng thiền Tì-ni-đa-lưu-chi tại Việt Nam?
Những vị này, dĩ nhiên là chư sư Việt Nam; tuy về học lý và pháp tu của họ còn cần phải được nghiêm túc tham cứu thêm. Hiện tại, tôn xưng họ thuộc dòng tu Pháp Vân là vinh danh chính thực nhất.
-
Nguyên lý bất nhị và mô hình Thiền trong Khóa Hư Lục của Trần Thái Tông
Khóa Hư Lục giữ vai trò bản lề, mở đường cho bước chuyển từ Bất nhị như nguyên lý triết học sang Bất nhị như một nguyên lý hành động chính trị, để rồi được Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử
Bài đọc nhiều
- Ảnh hưởng từ cơ duyên xuất gia học Phật (tại Thái Lan) đến tư tưởng Hồ Chí Minh
- Sư phạm thời AI: Nạp tri thức, giữ chính kiến và liêm chính học thuật
- Từ quả Sa môn đến chiến lược đào tạo tăng tài trong giáo dục Phật giáo
- Khóa tu tháng 10/2026 tại 3 chùa ở miền Nam
- Gặp gỡ và chia sẻ về Phật giáo Việt Nam và Thái Lan tại chùa Quán Sứ
