Trao đổi – Nghiên cứu
Góc nhìn Phật giáo từ 2 cực triết học: duy vật hay duy tâm?
Đức Phật không phủ nhận thế giới vật chất, cũng không tuyệt đối hóa tâm thức. Ngài chỉ ra rằng mọi hiện tượng - dù thuộc về vật chất hay tinh thần - đều do nhân duyên sinh khởi, luôn vận động, biến đổi và không có một tự thể độc lập.
-
Vì sao giới trẻ đang tìm đến tôn giáo?
Những người sinh sau năm 2000 thì khác. Họ thậm chí không có những ký ức ấy. Nói cách khác, họ chưa từng được “tiêm vắc-xin chống tôn giáo”.
-
A Di Đà Phật hay A Mi Đà Phật?
Các cách đọc khác nhau chỉ là sự thể hiện bề ngoài hay là qua khẩu và thân, vấn đề cốt lõi là sự thành tâm/chính niệm hay ý dẫn dắt thân và khẩu trong tam nghiệp.
-
Văn hóa kinh doanh, đạo đức doanh nhân trong kỷ nguyên mới
Trong đó, các giá trị của Phật giáo với hệ thống tư tưởng giàu tính nhân văn, hướng thiện và tỉnh thức đóng vai trò không nhỏ trong việc định hướng hành vi kinh doanh theo hướng hài hoà giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm xã hội.
-
Tổng quan về các bộ phái Phật giáo trước thế kỷ XIII
Tiêu biểu trong số đó là Mật điển Guhyasamaja (Cát Tường Mật Tập), được tôn xưng là “Vua của các Mật pháp”. Đây là một trong những hệ thống kinh điển và thực hành cổ đại, đóng vai trò nền tảng cốt lõi của Phật giáo Kim Cương thừa.
-
Phật giáo Triều Nguyễn định hình bản sắc văn hóa Huế
Không chỉ ảnh hưởng đến tín ngưỡng, Phật giáo còn định hình lối sống, đạo đức và phong thái con người Huế theo hướng nhẹ nhàng, thanh tịnh, hòa ái và chuẩn mực.
-
Di sản Hy Lạp trong văn hóa Kitô giáo và nghệ thuật Phật giáo
Minh chứng rằng nghệ thuật có thể xóa nhòa mọi ranh giới về không gian và thời gian. Trong đó, di sản Hy Lạp - La Mã tỏa sáng như một biểu tượng trường tồn của nhân loại, kết nối những chân trời khác biệt.
-
Con đường Trung đạo: Dung hòa các thái cực trong tư duy Phật giáo
Con đường này được thực hành qua Bát Chính Đạo, được trau dồi trong thiền định và được định hình bởi nền siêu hình học vô ngã (phi bản chất luận), tư tưởng triết học, đặc biệt cốt lõi trong Phật giáo...
-
Phật giáo và vấn đề giải quyết xung đột xã hội
Xã hội chúng ta đang sống luôn chứa đựng nhiều sự khác biệt, bản chất của con người là Vô minh và Tham ái thì xung đột là vấn đề khó tránh khỏi. Việc giải quyết xung đột vì thế trở thành một nhu cầu cấp thiết để bảo tồn năng lượng an bình cho xã hội.
-
Khảo cổ, thảo luận khoa học về quá trình trùng tu Borobudur
Chính các tài liệu này cũng thừa nhận trong ngôn ngữ nội bộ rằng chattra được đề xuất phù hợp hơn với khái niệm “phục dựng giả định” (hypothetical reconstruction) hơn là “phục hồi”.
-
Cần nhìn nhận luật Tín ngưỡng, Tôn giáo năm 2026 một cách khách quan
Việc sửa đổi luật là nhu cầu tất yếu nhằm cập nhật thực tiễn, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trong thời đại số.
-
Quốc tế hóa và khoảng trống pháp lý quốc tế: Trường hợp Tổng hội Phật giáo Việt Nam (1951–1964)
Trường hợp Tổng hội Phật giáo Việt Nam không chỉ là một sự kiện lịch sử Phật giáo, còn là một ví dụ điển hình để hiểu giới hạn của luật quốc tế giữa thế kỷ XX.
-
Nhất xiển đề và phật tính trong kinh Niết Bàn
Qua việc khảo sát ba bản dịch chính của hệ kinh Đại Bát Niết bàn, bài viết cho thấy khái niệm “nhất xiển đề” trong kinh văn chủ yếu được định nghĩa qua đặc điểm “bất tín”, đoạn thiện căn và không phát Bồ đề tâm.
-
Giá trị tư tưởng về người xuất gia trong Kinh Mi Tiên Vấn Đáp đối với Phật giáo hiện đại
Dù là vị vua có quyền lực lớn, Mi Tiên vẫn lắng nghe và học hỏi giáo pháp từ Na Tiên. Điều này cho thấy vị trí đặc biệt của người xuất gia trong đời sống văn hóa và tinh thần của xã hội Ấn Độ đương thời.
-
Quan niệm về con người trong kinh Niệm Xứ
Thông qua việc phân rã ảo tưởng về một cái tôi cố định, Kinh Niệm Xứ đã thiết lập một nền tảng nhận thức luận mang tính cách mạng rằng con người chỉ có thể thực sự tự do khi thấu hiểu được cơ chế vận hành của chính mình.
-
Tinh tấn như con đường thể nhập vô ngã, nghiên cứu qua tác phẩm Bồ Tát Hạnh
Trong lý tưởng Bồ Tát, vô ngã không phải là khái niệm triết học trừu tượng mà là kết quả của một đời sống hành động liên tục vì lợi ích chúng sinh. Chính nhờ tinh tấn mà từng bước tháo gỡ chấp ngã và mở rộng tâm từ bi.
-
Giải mã hiện tượng “đồng tu vắng mặt” của Da Du Đà La
Khái niệm “đồng tu vắng mặt” được đề xuất trong bài viết này cung cấp một lăng kính mới: Da Du Đà La đã thực sự xuất gia ngay từ khoảnh khắc Thái tử rời đi, biến cung điện thành tịnh thất và biến nỗi đau chia ly thành động lực thực hành khổ hạnh Đầu đà.
-
Nhận thức về "thân thể" trong Thiền tông Trung Quốc
Trong bối cảnh xã hội số, khi con người thường xuyên đối diện với sự phân tán chú ý, áp lực công nghệ và cảm giác xa rời chính mình, giá trị hiện đại của Thiền càng trở nên rõ nét.
-
Nhân quả luân hồi, “ý thức” sinh diệt theo duyên
Nhờ duyên sinh, vô thường, vô ngã, không có ai “trở lại”, không có ai “đi tiếp”. Chỉ có tiến trình nhân quả tiếp diễn, trong đó mỗi hình tướng mới xuất hiện đều vừa liên hệ với quá khứ, vừa hoàn toàn không phải là quá khứ.
-
Để Luật TNTG sửa đổi năm 2026 đi vào đời sống: Không chỉ cần luật đúng mà còn phải thực thi đúng
Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo sửa đổi năm 2026 chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi người dân cảm nhận rõ rằng hoạt động tín ngưỡng của mình thuận lợi hơn, thủ tục hành chính minh bạch hơn, môi trường sinh hoạt tôn giáo an toàn hơn...
-
Truyền thông Phật giáo: Cần định hướng hình thành lĩnh vực đào tạo liên ngành
Truyền thông Phật giáo trong kỷ nguyên số không còn là vấn đề phụ trợ của hoạt động hoằng pháp, mà đã trở thành một yêu cầu thực tiễn, một vấn đề học thuật và một nhu cầu đào tạo cấp thiết.
