5 xu hướng tôn giáo đáng chú ý trong năm 2026

Năm 2025 đã trôi qua, một năm chứng kiến ​​những thay đổi đáng kể trong tôn giáo, tín ngưỡng và tâm linh và năm 2026 có khả năng cũng sẽ khó lường không kém.

Mặc dù dữ liệu năm 2025 đã qua, cho thấy sự suy giảm dài hạn của Cơ Đốc giáo tại Hoa Kỳ và có thể đang chậm lại, nhưng dữ liệu mới trong năm 2026 có thể xác nhận hoặc đảo ngược hoàn toàn xu hướng này.

Trong khi đó, các cuộc khảo sát tiếp tục cho thấy rằng ngay cả khi số lượng tín đồ tôn giáo chính thức giảm, niềm tin tâm linh vẫn phổ biến rộng rãi. Việc mâu thuẫn này sẽ định hình xã hội, chính trị và văn hóa Hoa Kỳ như thế nào vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ?

Trên phạm vi toàn cầu, động lực lớn nhất thúc đẩy sự thay đổi tôn giáo vẫn là sự dịch chuyển dân số. Hồi giáo vẫn là nhóm tôn giáo lớn phát triển nhanh nhất, chủ yếu là do tỷ lệ sinh cao hơn.

Dưới đây là năm vấn đề và xu hướng quan trọng liên quan đến tôn giáo cần quan tâm trong năm 2026:

Sự gia tăng chủ nghĩa bài Do Thái

Chủ nghĩa bài Do Thái tiếp tục lan rộng trong nhiều lĩnh vực chính trị, với sự gia tăng mạnh các vụ việc bài Do Thái kể từ các cuộc tấn công của Hamas vào Israel năm 2023 và trong suốt cuộc chiến tranh Gaza kéo dài 2 năm của Israel.

Trong giai đoạn này, các cuộc biểu tình chống Israel tại các trường đại học cánh tả được nhiều người coi là biểu hiện của chủ nghĩa bài Do Thái, trong khi các vụ việc bài Do Thái cũng gia tăng nói chung ở Hoa Kỳ và trên toàn cầu.

Trong giới chính trị cánh hữu, cuộc phỏng vấn của nhà bình luận chính trị và nhà văn người Mỹ Tucker Carlson với bình luận viên chính trị cực hữu, nhà hoạt động và phát trực tiếp viên người Mỹ, nhà dân tộc chủ nghĩa da trắng Nick Fuentes đã làm nóng lên cuộc tranh luận trong nội bộ những người bảo thủ về vấn nạn bài Do Thái.

Vụ tranh cãi này cũng ảnh hưởng đến phong trào bảo thủ Mỹ và cộng đồng Cơ đốc giáo Tin Lành - cả hai nhóm vốn từ lâu đã là những người ủng hộ mạnh mẽ Israel.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ và “cuộc chiến văn hóa”

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 của Mỹ dự kiến ​​sẽ xoay quanh các vấn đề sinh kế như kinh tế và chi phí sinh hoạt. Ngày 4 tháng 7 năm 2026, đánh dấu kỷ niệm 250 năm ngày thành lập Hoa Kỳ, điều này chắc chắn sẽ làm gia tăng căng thẳng. Trên thực tế, các vấn đề về chiến tranh văn hóa (như việc hợp pháp hóa tự tử có sự hỗ trợ của bác sĩ) có khả năng đóng vai trò quan trọng trong cuộc bầu cử. Năm 2024, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã huy động thành công cử tri, tập trung vào các cuộc tranh luận về phá thai, quyền của người chuyển giới (bao gồm cả quyền tham gia thể thao) và nội dung chương trình giảng dạy ở trường học.

Nhiều vấn đề tương tự dự kiến ​​sẽ lại nổi lên trong cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 11 này, đặc biệt là ở các bang thuộc “Vành đai Kinh thánh”, một khu vực ở miền nam Hoa Kỳ với niềm tin tôn giáo mạnh mẽ, nơi chúng gây được tiếng vang với cả cử tri đảng Cộng hòa và cử tri độc lập.

Trong khi đó, Đảng Dân chủ ngày càng trở thành một đảng có đa số thành viên theo chủ nghĩa thế tục. Khả năng tương tác hiệu quả với các nhóm tôn giáo có thể đóng vai trò quyết định trong cơ hội giành lại đa số tại cả Hạ viện và Thượng viện Hoa Kỳ.

Năm đầu tiên của Đức Giáo hoàng Leo XIV

Ngày 8 tháng 5 năm nay (2026) sẽ đánh dấu kỷ niệm một năm ngày Đức Giáo hoàng Leo XIV được bầu chọn. Vị Giáo hoàng gốc Mỹ này đã đảm nhận một trong những vai trò lãnh đạo tinh thần nổi bật nhất thế giới trong sự mong chờ háo hức của toàn cầu. Trong năm đầu tiên tại vị, Đức Giáo hoàng Leo XIV đã kiềm chế sự thôi thúc muốn ngay lập tức thực thi tất cả các quyền năng Đức Giáo hoàng được luật Giáo hội ban cho. Tình hình này có thể thay đổi vào năm 2026, khi Đức Giáo hoàng bổ nhiệm các Hồng y mới và giải quyết các vấn đề liên quan đến giáo lý Kitô.

Thay vào đó, đối mặt với những nhiệm vụ ngày càng khó khăn, bao gồm cả cuộc cải cách tài chính được chờ đợi từ lâu của Vatican, Ngài đã chọn cách tiếp cận thận trọng. Không giống như Đức Giáo hoàng Phanxicô, người thường định dạng hình ảnh của Đức Giáo hoàng thông qua phong cách cá nhân, Đức Giáo hoàng Leo XIV dường như quyết tâm xây dựng một hình ảnh cá nhân của Đức Giáo hoàng. Bất kỳ hướng đi nào Ngài lựa chọn trong năm tới chắc chắn sẽ thu hút sự chú ý sát sao từ toàn thể thế giới Công giáo.

Tình trạng đàn áp Kitô giáo ở Nigeria

Cuộc đàn áp Kitô giáo kéo dài ở Nigeria sẽ trở nên gay gắt hơn vào năm 2025 và dự kiến ​​sẽ tiếp tục sang năm 2026. Các Kitô hữu, đặc biệt là những người ở vùng Đông Bắc và các khu vực lân cận, có thể phải đối mặt với những mối nguy hiểm thường trực xuất phát từ các phần tử khủng bố Hồi giáo và các cuộc xung đột cộng đồng giữa Mục sư và nông dân - những vụ việc bạo lực thường xuyên ảnh hưởng đến các cộng đồng Cơ đốc giáo. Vụ tấn công của Mỹ nhằm vào các phần tử khủng bố Hồi giáo vào ngày Giáng sinh chắc chắn sẽ tiếp tục thu hút sự chú ý của dư luận.

Mặc dù tình hình an ninh có thể được cải thiện ở một số khu vực, nhưng dự kiến ​​vẫn sẽ không đồng đều. Áp lực ngày càng tăng từ cộng đồng quốc tế, đặc biệt là chính quyền Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, có thể thúc đẩy chính phủ thực hiện các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn. Do đó, nhu cầu nhân đạo và tình trạng di dời nội bộ có khả năng vẫn sẽ là một thách thức lớn đối với khu vực này.

Tác động của AI đến đức tin

AI đang định hình lại hầu hết mọi lĩnh vực của xã hội và tôn giáo cũng không ngoại lệ. AI mang đến những cơ hội mới cho các cộng đồng tín ngưỡng, từ hỗ trợ nghiên cứu học thuật và dịch thuật kinh thánh đến tạo ra ý tưởng bài giảng và tài liệu giáo dục.

Đồng thời, nó cũng đặt ra những câu hỏi sâu sắc về đạo đức và thần học. AI sẽ thúc đẩy các tín đồ suy ngẫm về ý nghĩa của cụm từ “được tạo dựng theo hình ảnh của Đức Chúa” và ranh giới thực sự giữa công nghệ và thần thánh nằm ở đâu. Cũng giống như sự xuất hiện của Internet cách đây nhiều thập kỷ, các truyền thống tôn giáo khác nhau sẽ phải đối mặt với thách thức làm thế nào để đón nhận những lợi ích của AI trong khi vẫn bảo vệ những niềm tin cốt lõi của họ về phẩm giá và ý nghĩa của con người.

Tác giả: Tiến sỹ Clemente Lisi/Việt dịch: Sa môn Lê Văn Phước

Nguồn: religionunplugged.com