Công viên High Line, không gian công cộng dài 2,3 km được xây dựng trên tuyến đường sắt trên cao cũ tại thành phố New York sẽ sớm giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật mới mang tên “The Light That Shines Through the Universe” (Ánh sáng soi khắp vũ trụ): một tượng Phật cao 8,2 mét do nghệ sĩ Tuấn Andrew Nguyễn sáng tạo.

Tác phẩm dự kiến được trưng bày trên bệ chuyên dành cho các tác phẩm điêu khắc quy mô lớn của High Line kể từ mùa Xuân năm nay.

Tuấn Andrew Nguyễn là một nghệ sĩ ý niệm người Mỹ gốc Việt, hiện đang sinh sống và làm việc tại TP.Hồ Chí Minh, Việt Nam. Tác phẩm của anh được lấy cảm hứng từ hai pho tượng Phật đá Bamiyan nổi tiếng tại Afghanistan, từng bị Taliban phá hủy vào năm 2001. Hai pho tượng nguyên gốc có niên đại từ thế kỷ VI-VII, cao lần lượt 38 mét và 55 mét, tọa lạc tại thung lũng Bamiyan, nơi gắn liền với lịch sử Phật giáo khu vực Trung Á.

Hình ảnh phối cảnh của tác phẩm sắp đặt nghệ thuật. Nguồn: spectrumnoticias.com
Hình ảnh phối cảnh của tác phẩm sắp đặt nghệ thuật. Nguồn: spectrumnoticias.com

Thông cáo báo chí của High Line lý giải ý nghĩa nhan đề tác phẩm: “Tên gọi của tác phẩm trực tiếp gợi nhắc đến biệt danh đầy trìu mến mà cộng đồng địa phương từng dành cho pho tượng Phật lớn hơn: ‘Salsal’, có nghĩa là Ánh sáng soi khắp vũ trụ” (Spectrum News).

Pho tượng Phật của Tuấn Andrew Nguyễn không phải là bản sao nguyên mẫu của tượng Bamiyan. Tác phẩm được tạc từ đá sa thạch khai thác tại Việt Nam, kết hợp với các chi tiết thép không gỉ được đánh bóng để gia cố kết cấu. Trong khi đó, các pho tượng Bamiyan nguyên bản được tạc trực tiếp vào vách đá của thung lũng Bamiyan.

Đáng chú ý, đôi tay của tượng Phật được nghệ sĩ tạo tác từ những vỏ đạn pháo đã được nấu chảy, rồi tạo hình thành các ấn quyết (mudra) mang ý nghĩa vô úy và từ bi. Thông cáo báo chí của High Line cho biết: “Việc sử dụng các vỏ đạn pháo đã được nấu chảy cũng phản ánh sự suy tư của nghệ sĩ, người đang sống tại Việt Nam về di sản của Chiến tranh Việt Nam (1955-1975), cũng như những bạo lực và sang chấn vẫn còn ảnh hưởng đến cộng đồng địa phương cho đến ngày nay, dù đã 50 năm kể từ khi chiến tranh kết thúc” (Spectrum News).

Ảnh: mymodernmet.com
Ảnh: mymodernmet.com

Pho tượng sẽ được trưng bày tại khu vực giao giữa Đại lộ 10 và phố 30 của New York, nơi được gọi là Spur. Không gian này được xây dựng vào năm 2019, đóng vai trò như một sân khấu ngoài trời dành cho các tác phẩm nghệ thuật luân phiên quy mô lớn, với khu vực ghế ngồi và tầm nhìn đa hướng. Ngoài chức năng trưng bày nghệ thuật, Spur còn có hệ thống vườn cây phong phú, lấy cảm hứng từ các khu vườn tự nhiên từng mọc lên tại đây trước khi công viên được xây dựng.

Tên gọi Spur xuất phát từ tuyến đường ray từng chạy qua khu vực này trong giai đoạn từ thập niên 1930 đến 1980, chủ yếu phục vụ cho Bưu điện Hoa Kỳ.

Tượng Phật của Tuấn Andrew Nguyễn sẽ được đặt tại không gian triển lãm trong Spur mang tên Plinth, thay thế cho tác phẩm điêu khắc chim bồ câu khổng lồ mang tên Dinosaur của nghệ sĩ Ivan Argote.

Hiện nay, pho tượng đang được tạc tại Việt Nam, với sự chú trọng vào các kỹ thuật chế tác đá truyền thống. Sau khi hoàn thiện, tác phẩm sẽ được vận chuyển sang New York, một hành trình xuyên lục địa và trưng bày tại Plinth cho đến mùa Thu năm 2027. Theo đó, The Light That Shines Through the Universe tiếp tục khẳng định sứ mệnh của Plinth trong việc phản ánh các vấn đề toàn cầu, đồng thời gắn kết chặt chẽ với đời sống văn hóa đa dạng của thành phố New York.

Nhận định về giá trị biểu tượng của tác phẩm, bà Cecilia Alemani, Giám đốc Donald R. Mullen Jr. kiêm Giám tuyển trưởng của High Line Art, nhấn mạnh: “Tác phẩm hôm nay đứng như một đối trọng mạnh mẽ và giàu chất thơ trước chủ nghĩa cực đoan và làn sóng bài trừ biểu tượng mà thế giới vẫn đang chứng kiến”.

Bà nói thêm: “Bằng việc khơi dậy ký ức về những pho tượng Phật Bamiyan đã mất, The Light That Shines Through the Universe nhắc nhở chúng ta rằng các di sản văn hóa và ký ức chung của nhân loại có thể vượt lên trên mọi sự hủy diệt về mặt vật chất” (Spectrum News).

Theo: Buddhistdoor Global/Chuyển ngữ và biên tập: Tịnh Như

Nguồn: buddhistdoor.net